اما شرايط نقد وانتقاد يا تذكر ونصيحت:

1-     صادقانه باشد،مبتني بر تحقيق باشد اما انتقاد مبني بر شايعات وسخنان بي مدرك ارزش ندارد بنابراين جايز نيست نقد مبني بر ظن وشك باشد بلكه بايد قرائن ثابت ودليل قطعي باشد.

2-     شخص انتقاد كننده بايستي انگيزه‌هاي انتقاد خود را بداند تا مبادا هواي نفس يا تحقير يا انتقام با آن در آميزد.انتقاد بايد از دوستي وتوجه ما نسبت به ديگران ناشي شود.

3-     بهترين روش وبهترين كلمات را به كار گيرد يعني تواصي به حق باشد به اين منظور رعايت چند نكته اجتناب ناپذير است:نصيحت يا انتقاد به صورت انفرادي باشد زيرا تأثيرش بيشتر و اخلاص انتقاد كننده در آن مشهود تر است.امام شافعي رحمه الله در اين باره مي فرمايد:

تعمدني بنصحك في انفرادي           وجنبني النصيحة في الجماعة

فإن النصح بين الناس نوع            من التوبيخ لا أرضي استماعه

فإن خالفتني وعصيت قولي          فلاتجزع إذا لم تعط طاعة

ما از نصيحتت به صورت انفرادي بهره مند ساز واز مرا در جمع نصيحت نكن زيرا نصيحت در جمع مردم نوعي سرزنش است كه حاضر به شنيدنش نيستم و در صورتي به من گوش ندادي و در جمع نصيحتم كردي و در مقابل از تو پيروي نكردم ناراحت نشو (چون مقصر خودت هستي).حضرت علي رضي الله عنه مي فرمايد:النصح بين الملأ تقريع:يعني نصيحت در بين مردم نوعي كوبيدن ونكوهش است. با ادب وحياء و تواضع و كلمات مناسب انتقاد كند اما اگر با بي ادبي و با تكبر وكلمات نازيبا باشد به جاي اين كه فاصله‌ها كم شود،زيادتر خواهد شد.س

4-     هريك از انتقاد كننده و انتقاد شونده بايد به صفت صبر و سعه‌ي صدر متصف باشند و هدف هر دو رضايت رب العالمين والتزام به حق باشد نه مسلط شدن يكي بر ديگري.